Er is de laatste maanden zeer veel gebeurd en tegelijk ook terug zeer weinig. Ellenlange onderhandelingen, hoe ver kunnen we gaan, aftasten van elkaars gevoeligheden. Veel is kapot gegaan tussen politici individueel. Weinig is er voor in de plaats gekomen. Dit land is te ver uiteen gegroeid, en zo ook hun politici.

Wat is er veranderd ?

Vooreerst de CVP-CD&V. Het is duidelijk dat deze partij de laatste 10 jaar een enorme metamorfose heeft ondergaan. Van machtspartij naar partij die beseft dat ze het van haar aanhang moet hebben. En die aanhang misschien iets meer laat doorwegen ten nadele van de oude garde "staatslui".

Dan is er natuurlijk het kartel CD&V-NVA. De samenvoeging van de christendemocratie en het Vlaams-nationalisme, een oude verzuchting, is de laatste maanden de katalysator geweest van een stugge Vlaamse houding die de laatste 50 jaar nooit gezien is. Ondertussen blijkt de formule aan het einde van haar rek gekomen, het kartel zal de volgende dagen waarschijnlijk springen.

(Open) VLD, diep vanbinnen al altijd overtuigd dat een flinke staatshervorming de enige manier is om het schip België nog enige tijd drijvende te houden, heeft zijn wagonnetje mooi aan dat van het kartel gehangen.

SP-a, behoudens een enkeling die voormalig minister van Sociale zaken is, ziet geen enkele urgentie behalve naar zijn/haar eigen navel staren.

Het Blok koekeloert nog een beetje op zijn stok, en iedereen kijkt bang naar Jean-Marie voormalig judo-coach, die in zijn eentje straks de helft van de Wetstraat tegen de tatami kwakt.

Vandaag is het zwaartepunt van dit land van de federale regering definitief verschoven naar de gewesten. In de federale regering is geen dialoog meer mogelijk tussen Vlamingen en Walen, na 15 maanden is dit nu wel duidelijk.

De onderhandelingen over een nieuwe staatshervorming zullen gevoerd worden tussen de zwaargewichten in de gewest- en gemeenschapsregeringen. Het lijkt er op dat op dit niveau de rol van de federale regering is uitgespeeld. Een grote stap naar een confederalistisch (http://nl.wikipedia.org/wiki/Confederatie) model, waar de deelgebieden beslissen wat ze nog gemeenschappelijk willen doen. De rest is voor de deelgebieden, die de volheid van bevoegdheden uitoefenen. En het territorialiteitsbeginsel zal daar zwaarder dan ooit doorspelen.

En dan Brussel.

"Vlaanderen zal Brussel niet hebben", zegt Karel De Gucht in De Standaard van dit weekend. Hij heeft (weeral) gelijk in die zin dat het niet Vlaanderen zal zijn dat over de toekomst van Brussel zal beslissen, maar Brussel zelf.
En die beslissing kan Vlaanderen met alle vertrouwen tegemoet zien, Brussel heeft immers zeer veel meer met Vlaanderen dan met Wallonië te maken. "It's the economy, stupid": die economie zal de voornaamste factor zijn in de beslissing. Brussel is niet levensvatbaar als autonome regio maar het zal niet "het kind van de rekening" worden, indien het zelf in zijn eigen belang kan beslissen.

Brussel is immers al lang geen Franstalige stad meer, zelfs geen stad van de Brusselaars (of ze nu Nederlandstalig, Franstalig of beiden zijn). Brussel is een stad van minderheden. En die zullen autonoom beslissen welke aansluiting bij welke regio (onder welke vorm dan ook) hen het meest voordeel brengt. En dat zal, nu alle taalevenwichten in dit land naar de achtergrond schuiven, een voornamelijk economisch geïnspireerde beslissing zijn.

"Veel zal afhangen van de wijze waarop Vlaanderen en de Vlaamse politieke klasse  zich tegenover Brussel gedragen, en vervolgens van de Brusselse reactie daarop. Je dwingt niemand tot een confederatie. Net zo min als je Brussel, na de verdwijning van België, op de een of de andere manier kan forceren om hoofdstad van Vlaanderen te blijven" (Achten, Dirk, Achter België, Scoop, Gent, 1999, pag. 75)